Hasta yakınları için önemli olanlar

Hasta yakınları için erken teşhis – ne yapmalı?

bildHasta yakını olarak size erken teşhis ve erken müdahale konusunda büyük sorumluluk düşüyor, çünkü erken semptomları ilk fark edebilecek olan sizsiniz. Anne veya baba olarak çok önceden, önce geçici ve yaşa bağlı bunalımdan kaynaklandığını düşündüğünüz bazı değişiklikleri fark edebilirsiniz. Çoğu zaman da oğlunuz ve kızınızdaki bu değişiklikler gerçekten geçicidir ve endişe etmeye gerek yoktur.

Ancak uzun süre sizi endişelendiren bu değişiklikleri gözlemlerseniz; özellikle artan sosyal çekiliş, depresif ruh hali, artan güvensizlik, artan gerilimi ve duyarlılık ve konsantrasyon, öğrenme ve hafıza konularındaki bozuklukları görürseniz bölgenizdeki bir uzman hekime veya erken teşhis merkezine başvurabilirsiniz. Bu durumda size zor ancak önemli bir görev düşer; bu da yakınınızı teşhis konulmak üzere ikna etmektir. Yakınınız için randevu almanız, bu randevuya birlikte gitmeniz de yararlı olacaktır.

İlk başvurulacak yerler danışman öğretmenler, danışma merkezleri veya ev hekimleri, psikoterapistler, uzman psikiyatrlardır. Çocuk ve gençlik psikiyatrları ve psikoterapistleri  maalesef çok enderdir ve çoğu zaman doludurlar. Ebeveyn endişeli ise bazen özel aile danışmanlık merkezleri sorunun açıklığa kavuşturulmasında yardımcı olabilir. Bağımlılık konusunda da özel başvuru mercileri vardır.

Psikiyatri bölümlerinin ve kliniklerin enstitü ambulanslarının uzmanlıkları farklıdır. Bazıları ilk kez hastalananlara özel hizmet sunarlar, örneğin erken teşhis, bağımlılık ve psikoz konularında.

Psikiyatri kliniğine havale halen korkutucu olma özelliğini korumaktadır. Orada olumlu yönde gelişmeler olsa da, birçok araştırma ciddi bunalım durumlarında ayakta tedaviye öncelik tanınmasının gerektiğini söylemektedir. İlk kabul ikincinin olasılığını artırır. Psikiyatri ile ilk temasın türü ve yöntemi, tedaviyi sadece nicelik bakımından değil nitelik bakımından da belirler. "Hasta kariyeri" hakkında konuşma ve ilişki de belirleyici rol oynar. Süreklilik zorunlu havale oranını düşürür. Ve ilk tedavinin yeri daha sonraki yatılı tedavinin olasılığını da etkiler. Özellikle İskandinavlar bu gibi durumlarda "evde tedavinin" olumlu etkisine dikkat çekmektedir.

Hangi öğrencinin, hangi yaşta, hangi sorunla, hangi yerde en iyi şekilde tedavi edilebileceğini burada bir genelleme yaparak söylemek imkansızdır. Yeme bozuklukları, bağımlılık sorunları, depresif veya psikotik semptomlara göre atılacak ilk adım farklı olabilir. Ancak önemli olan, çok az yerine çok fazla yardım aramaktır!

Psikozların erken teşhisine ilişkin daha ayrıntılı bilgi edinmek istiyorsanız  „Psikozların erken teşhisi” adlı web sitemizi de ziyaret edebilirsiniz.

Hasta yakınlarının durumu

Yasal danışmanlık hizmeti hakkında bilgiler
Hasta yakınları, üçüncü kişiler tarafından, özellikle de klinikler tarafından yakınlarının yasal danışmanlık hizmeti alması için başvurulabileceğini hesaplamalıdır. Genelde hasta yakınları bu konuda aydınlatılmaz ve devreye sokulmaz. Kural olarak hasta yakınları ne kendi hakları hakkında bilgi sahibidirler ne de bu danışmanlık hizmetinin ne kadar önemli olduğunu bilirler.

„Danışmanlık” ve „danışman” kavramları farklı bağlamlarda kullanılmaktadır. Bu şaşırtıcı ve yanıltıcı olabilir.

Yasal danışman: Mahkeme tarafından atanır ve bakımı yapılan kişinin tek başına halledemeyeceği bütün işlemleri yerine getirmekle yükümlüdür. Yasal danışmanın tayin edilmesi yasa tarafından belirlenmiştir. Hasta yakını veya mesleki danışman gibi fahri danışmanlar vardır.

Sosyal danışman: Bunlar psikososyal kurumlarda veya ayakta tedavi hizmeti sunan kurumlardaki çalışanlardır; örneğin yurtlarda veya danışmanlık hizmeti verilen konut birimlerindeki görevliler. Sosyal danışmanın hiçbir hukuksal yetkisi yoktur. Sosyal danışman sadece günlük yaşamdaki işlerde destek sağlar.

Yasal danışmanlık yetkili hukuk mahkemesinin danışmanlık  merkezinde karara bağlanır. Danışmanlık merkezi mahkemenin kakar vermesi için gerekli olan hazırlıkları yapar. Bir danışman atanıp atanmayacağı konusunda son kararı hakim verir. Hasta yakınları, bir danışman atandığı takdirde kliniğin de hastayı kabul edeceği hususunda ısrar etmelidir. Hasta yakınları mahkemede ifade verme hakkına sahiptir.

Hasta yakınları ruhsal hastalığı bulunan aile bireylerinden birinin danışmanı olarak atanmak için çaba sarf etmeli midir sorusuna genel geçerliliği olan bir cevap verilemez. Ailenin özgün durumunun dikkat bir biçimde gözden geçirilmesi gerekir. Aile yakınlarının danışman olarak atanmak isteği, mevcut vakaya ilişkin somut gerekçelerle reddedilmelidir. Mahkeme gerektiğinde tedaviyi yürüten hekimin görüşünü alır. Tedaviyi yürüten hekimin görüşü hasta yakınlarından birinin danışman olarak atanmasına karşı ise, hasta yakınları "eksik mesafe", "çok büyük yakınlık" gibi formülasyonlara itibar etmemelidir.

Özel sorunlar

Veri gizliliğini bahane olarak göstermek?
Kendileri de zor durumda olan hasta yakınları sık sık hekim veya terapist olarak mesleki sadakat nedeniyle sadece bir tarafa hizmet edilebileceği gerekçesiyle reddedilmektedir. Bu ancak, hastanın arkasından konuşma yapılmak istenmiyorsa veya saklı tutulması gereken bilgilerin verilmemesi gerekiyorsa anlayışla karşılanabilir. Kuşkusuz bu hasta yakınlarını ilgilendirmez.

Kural olarak zamanında yapılacak bir görüşme her iki tarafı da rahatlatabilir – terapistler dahil. Çünkü ancak bu yolla karışıklıkların önüne geçilebilir ve müşterek olarak gerçekçi bir yol bulunabilir.

Karışıklıkların önüne geçilmesi ve kişisel ve ailesel kaynakların istikrara kavuşturulması herkesin yararınadır. Yarı yolda ilişkiler kurulmaya çalışılması akut fazlardan sonra zorluk çıkarabilir. Bilgileri tekrar tekrar tazelemek istikrara kavuşma yolunda büyük yarar sağlar. Bu konuda her iki tarafın da yardıma ihtiyacı olduğu kuşkusuzdur. Deneyimli bir terapistin bu durumlarda yapacağı, öncelikle eşzamanlı olarak veya ayrı ayrı eldeki fırsatlardan daha fazla yararlanıp yararlanmadığını araştırmaktır.


Sayfa başına dön